Wednesday, May 21, 2014

Nattevingerwerk? [Dutch]

NRC Handelsblad Opinie (20 mei 2014)
Afgelopen weekend verscheen er een column in het NRC met de titel Natte Vinger, via de sociale media aangekondigd als een “column over ons gretige geloof in de wetenschap” (NRC Handelsblad, 18 mei 2014). Met een aantal zaken in het stuk kan iedereen het eens zijn: het soms ten onrechte aannemen van wetenschappelijke ‘feiten’ die geen feiten zijn, bijvoorbeeld, is inderdaad betreurenswaardig. Waar het echter mis gaat is de dik aangezette teleurstelling van columnist Bas Heijne in de wetenschap zelf. Wetenschappelijke ‘feiten’ zouden nattevingerwerk zijn en ons valse, ongefundeerde hoop geven: “De hoop die de wetenschap ons biedt – het is bidden in de kerk, maar dan anders.”

Hier slaat Heijne de plank mis. Het mooie van wetenschap is nu juist dat je er niet in hoeft te geloven. Je kan de bronnen traceren, de onderbouwing checken en verifiëren, het experiment nadoen, etc. Dat Heijne teleurgesteld is als een wetenschappelijk ‘feit’ weerlegd wordt en een nieuw inzicht een eerder ‘feit’ falsificeert (onderzoekers van de Johns Hopkins universiteit lieten zien dat het antioxidant resveratrol in wijn en chocolade geen effect heeft op onze gezondheid), dan is hem de essentie van wetenschappelijk onderzoek ontgaan. Dat is jammer, want ook de journalistiek heeft een verantwoordelijkheid in het communiceren en evalueren van wetenschappelijke resultaten [zie tevens NRC Next, 3 oktober 2013]. Het pleit juist voor de wetenschap dat ze haar mening steeds weer wijzigt in het licht van nieuwe (en zelf-vergaarde) feiten; de uitkomsten zijn steeds weer te controleren. Wetenschappers die daar het handje mee lichten ondermijnen natuurlijk het vertrouwen in de wetenschap en dat is erg genoeg, maar een columnist die op grond hiervan suggereert dat wetenschap ons geen ‘evidence-based’ voortschrijdend inzicht verschaft, is ziende blind.

Henkjan Honing
Pim Levelt

[Zie NRC Handelsblad en NRC Next van 20 mei 2014]

Monday, May 19, 2014

More nons(ci)ence on music listening?

It happens more and more: a commercial company pays a researcher (or research group) to produce a research report, the results turn out to be (directly or indirectly) in favor of the company’s mission, and they decide to announce the results in a press release, without having the results go through the usual peer-review. And even worse, sometimes the report is not disclosed at all (see earlier blog).

Last September Spotify succeeded in getting the outcome of such a research project loud and clear in the media. Conclusion: Listening to music while you study makes you smarter (see, e.g., The Daily Mail or USA Today).

Well, there have been done a few, yet well-controlled experiments in the past on this topic. All with the conclusion that music listening can lead to enhanced performance on a variety of cognitive tests, but also that such effects are short-term and stem from the impact of music on arousal level and mood, which, in turn, affect cognitive performance (hence an indirect effect). However, this is not special to music: experiences other than music listening have similar effects (see earlier blogs).
NRC Next | 03 Oct 2013

Interestingly, the results announced in the media seem to contradict those findings. The principal researcher, Emma Gray, even goes so far as to give advise based on her findings: ‘The left side of the brain is used to process factual information and solve problems, which are key skills in these topics,’ and continues: ‘Listening to music with 50-80 beats per minute such as We Can’t Stop by Miley Cyrus and Mirrors by Justin Timberlake has a calming effect on the mind that is conducive to logical thought, allowing the brain to learn and remember new facts.’ Spotify's vice president of global communications enthusiastically adds: 'With millions of students streaming music on Spotify, it’s great to see the positive effect it could have on their studies.' Wonderful. That would indeed be great.

Unfortunately, the research report cannot be traced. Two journalists, wanting me to comment on it, could not get hold of the researcher nor the report. Peculiar if you bring out a press release, not? In the end, the journalists copied the results without being able to check the source. This is not only bad for science but also bad for journalism.